|
| |
| Bilinçli Alışveriş |
| |
Daha iyi bir yaşam için ihtiyaç duyulan yüksek kalitedeki mal ve hizmetleri düşük fiyata satın alarak, para, zaman, enerji vb. kaynaklardan üst düzeyde yarar sağlamaktır.
Bilinçli alışveriş;
|
| - |
Alışverişin planlaması, |
| - |
Alışverişin yapılması ve |
| - |
Yapılan alışverişin değerlendirilmesi
|
Olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilen ekonomik bir faaliyettir.
|
|
 |
| Alışverişin Planlanmasında İzlenmesi Gereken Adımlar |
| |
| 1 |
İstek ve ihtiyaçların seçimi, alışverişin planlanmasında ilk adımdır ve çok önemlidir. Çünkü kaynaklar kıt, ihtiyaçlar ise sonsuzdur. Sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçlar arasında bir denge kurabilmek için ihtiyaçlar arasından bir seçim yapmak zorunluluğu vardır. |
| 2 |
Alışverişin planlanması aşamasında iyi organize edilmiş ön bilgiye ihtiyaç vardır. Böylece satın alınacak malın kullanım yerine göre hangi kalitenin uygun olduğu, piyasadaki çeşitler, kullanım ve bakım özellikleri hakkında alışverişten önce bilgi edinilebilir. |
| 3 |
Alışverişin planlanmasında ihtiyaçların karşılanması amacıyla kullanılacak gelir ve diğer kaynakların miktarının belirlenmesi ve planlanması gerekir. |
| 4 |
Sahip olunan gelirin nasıl harcanacağının planlanması gerekir. Ancak alışverişte bilgi, davranış ve zaman da para kadar önemli birer unsurdur. Bu nedenle satın alınacak malların kalitesi, fiyatı, ne zaman alınırsa uygun olacağı hakkında bilgi edinirseniz ve dikkatli olursanız alışveriş sonucu daha memnuniyet verici olur. |
| 5 |
Alışveriş için en uygun zamanı belirleyiniz. Eğer mümkünse alışverişi çarşı ve dükkanların tenha olduğu gün ve saatlerde yapınız. |
| 6 |
Planlama aşamasında mutlaka bir alışveriş listesi hazırlayınız. Alışveriş listesi neyin ne miktarda satın alınacağını gösterir. Böylece unutmayı ve plan dışı satın almayı önler ve zamandan tasarruf sağlar.
|
|
 |
| Alışverişte Dikkat Edeceğiniz Hususlar |
| |
|
| 7 |
Bir ürünün reklamından veya uluslararası bir markayı taşımasından etkilenerek tercih edilmesi yerine; fiyat, kalite, işlevsellik, servis istasyonu sayısı gibi faktörleri dikkate alarak piyasa araştırması yapmalısınız ki ödediğiniz bedelin karşılığını alasınız |
| 8 |
Yapacağınız piyasa araştırması sonucunda, yabancı ürünlerle aynı kalitede olan Türk Mallarının tercih edilmesi, sizin ekonomik çıkarınız olduğu kadar, ülke sanayiinin gelişmesi açısından da önemlidir. |
| 9 |
Özellikle dayanıklı tüketim mallarını alırken ürünün kalitesine ve işlevlerine mi yoksa markasına mı para ödediğinizi kendinize sorun. |
| 10 |
Her uluslararası markayı taşıyan ürünün kaliteli olduğu yanlış bir ön yargıdır. Pişman olmak istemiyorsanız alışverişten önce daha çok araştırma yapınız. |
| 11 |
"Yerli Malı Ürün" almak yerine, ithal mal hayranlığı ve yabancı marka özentisi sonucu özellikle genç tüketicilerin zaman zaman niteliksiz malları satın almaları sonradan pişman olmalarına yol açmaktadır.
|
|
 |
| Alışverişin Yapılması Sırasında İzlenmesi Gereken Adımlar |
| |
|
| 1 |
Plan dışı harcama yapmamak için alışverişe yorgun ve aç çıkmayınız. |
| 2 |
Alışverişe mutlaka alışveriş listesi ile çıkınız. |
| 3 |
Malın fiyat ve kalitesini değişik yerlerden araştırmadan satın almayınız. |
| 4 |
Satın alınacak mallardan beklenen yarar ve hizmeti daima akılda tutunuz. |
| 5 |
Fiyatı uygun olan mallar arasında; Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzu, garanti belgesi veya standarda uygunluk (TSE) markası olanı tercih ediniz. |
| 6 |
Satın alınacak malın çeşidine göre kullanım ve bakım özelliklerini öğreniniz. |
| 7 |
Alışverişi, tekrar tekrar geri dönmeler olmayacak, ağır maddeler en son alınacak şekilde yapınız. |
| 8 |
Satıcının ve birlikte alışverişe çıkılan kişiler varsa bunların sözlerini temkinle karşılayınız ve plana sadık kalmaya çalışınız. |
| 9 |
Tartı ve ölçü araçlarının doğru kullanılmasına dikkat ediniz. |
| 10 |
Alışveriş için makul ölçülerde kalite ve çeşitte mal bulunduran, etiketleri ve malların teşhir şekli alışverişe yardımcı olan mağazaları seçiniz.
Yapılan Alışverişin Değerlendirilmesi Aşamasında Daha Sonraki Alışverişlerden Sağlanacak Yararı Artırmak İçin Tüketici Kendine Bazı Sorular Sorarak Gerçekçi Bir Değerlendirme Yapmalıdır.
|
|
 |
| Değerlendirmede Yer Alacak Sorular |
| |
|
| 1 |
Satın alınan mal ya da hizmete gerçekten ihtiyaç var mıydı? |
| 2 |
Tasarlanan amaca hizmet etti mi? |
| 3 |
İhtiyaç ve istekler yeterli ölçüde tatmin edildi mi? |
| 4 |
İhtiyaca uygun kalite seçilebildi mi? |
| 5 |
Malın satın alınmasında kullanılabilecek tüm bilgilerden yararlanıldı mı? |
| 6 |
Satın alınan malın kullanımı ve bakımı istenen şekilde gerçekleşebiliyor mu? |
| 7 |
Kişisel ve piyasa imkanları göz önüne alınarak alışveriş için en uygun zaman seçilebildi mi?
Eğer belirtilen bu soruların cevabı "EVET" ise alışverişi en uygun biçimde gerçekleştirmişsiniz demektir.
|
|
| Bir Sorunla Karşılaşmanız Durumunda Aşağıdaki Kurumlara Başvurabilirsiniz |
| |
|
| 1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri: 81 İl merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve İlçelerde Kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir. |
| 2 |
İllerde Sanayi ve Ticaret Müdürlükleri |
| 3 |
T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü |
| 4 |
Tüketici Sorunlarına bakmakla görevli Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemeleri |
| 5 |
Tüketicinin Korunmasına yönelik faaliyet gösteren dernek veya vakıflar.
|
|
 |
| Giyim Eşyası Satın Alma Kararı Vermeden Önce Şu Hususlara Dikkat Ediniz |
| |
|
| - |
İlk adımda "Neye" ihtiyacınız olduğunu doğru olarak saptayabilmek için hali hazırda sahip olduğunuz giyim eşyalarının bir listesini çıkarınız. |
| - |
Daha sonra bu listedeki giyim eşyalarını; günün şartlarına uygunluk ve giyilebilme açısından gözden geçirerek, küçük düzeltmelerle günün şartlarına uydurabileceklerinizi ayırınız. |
| - |
Bütün bunlardan sonra ne tip giyim eşyalarınızın eksik olduğunu düşünüp gerçek ihtiyaçlarınızı saptayınız. |
| - |
Saptadığınız ihtiyaçlarınızı önem ve öncelik sırasına koyarak listeleyiniz. |
| - |
Daha sonra ihtiyaç olarak saptadığınız giyim eşyalarının renk, model, kumaş cinsi vb. özelliklerini belirleyiniz. |
| - |
Satın alacağınız giyim eşyasının sitilini ve modelini saptamada yaşantı biçiminizi ve en sık giydiğiniz giyecekleri düşünmek size yardımcı olabilir. |
| - |
Daima sade ve çeşitli faaliyetler için kolayca kullanabileceğiniz giyim eşyalarının seçilmesi, aşırı derecede modaya bağlı giyim eşyalarının tercih edilmemesi daha doğru bir davranıştır. |
| - |
Satın alınacak giyim eşyalarının renk kombinasyonlarına dikkat edilerek her türlü renkle kolayca uyum sağlayabilecek renkleri tercih ediniz. |
| - |
Satın almayı düşündüğünüz giyim eşyalarının kumaşlarının farklı mevsimlerde ve uzun süre giyilebilen, kolayca yıkanabilen, dayanıklı ve buruşmayan bir kumaş olmasına özellikle dikkat ediniz. Giyim eşyalarının maliyetinin onların bakımı ve temizlenmeleri için harcanacak para ile giderek artacağını unutmayınız. |
| - |
Alışverişe çıkmadan önce bir harcama planı yaparak kaç liralık bir giyim eşyası satın alabileceğinize karar veriniz.
|
| - |
Planlamayı gerçekçi yapabilmek için piyasada bulunan giyim eşyalarının fiyat ve kalitesini değişik yerlerden kontrol ediniz. |
|
Tüm bu planlamaların ailedeki her fert için ayrı ayrı yapılması, bir yıllık veya son bir kaç aylık giyim ihtiyacının belirlenmesi ihtiyacınız olmayan ya da çok seyrek giyilebilecek bir giyim eşyasını satın almanızı önleyerek alışverişe bilinçli bir yön verir. Ayrıca mevsim sonu ucuz satışlardan yararlanmayı kolaylaştırarak harcamalarınızı kontrol altına almanızı sağlar.
|
 |
| Giyim Eşyası Alışverişinde Şu Hususlara Dikkat Ediniz |
| |
|
| - |
Alışverişi daha önce planladığınız ihtiyaçlara göre organize ediniz. |
| - |
Alışverişi hiçbir zaman aceleye getirmeyiniz ve daima mağazaların rahat ve tenha olduğu zamanları tercih ediniz. |
| - |
Kesin kararınızı vermeden önce mağazaları dolaşarak fiyat, kalite, çeşit ve model açısından karşılaştırma yaparak en uygun yerden satın almaya çaba gösteriniz.
|
| - |
Ölçü ve beden yönünden kesin bilgilere sahip değilseniz satın alacağınız giyim eşyasını mutlaka deneyiniz. |
| - |
Birlikte alışverişe çıktığınız kimselerin veya satış elemanlarının kararınızı etkilemelerine izin vermeyiniz. |
| - |
Satın alacağınız giyim eşyalarının yan ürünlerini, örneğin; düğme, fermuar, astar vb. dikkatle kontrol ediniz. |
| - |
Satın alacağınız giyim eşyalarının kumaş cinsini, uygulanacak bakım ve temizlik yöntemlerini, satın almadan önce mutlaka öğrenip, bakım ve temizlenmeleri konusunda bilgi verici etiketleri olan giyim eşyalarını tercih ediniz.
|
| - |
Herhangi bir nedenle değiştirme söz konusu olduğunda kullanmak üzere mutlaka satış fişi alınız ve saklayınız.
|
|
 |
| Sonuç Olarak Alışverişten Sonra |
| |
|
| - |
Aldığınız giyim eşyaları konusunda içiniz rahatsa giyiminizden doyum sağladığınızı düşünüyorsanız, |
| - |
Aldığınız giyim eşyası gerçekten ihtiyacınızı karşılıyorsa, |
| - |
İhtiyacınıza uygun kalitede olan giyim eşyasını mümkün olan en ucuz fiyata alabildiyseniz, |
| - |
Değişik şartlara ve farklı faaliyetlere uygun giyim sayalarına sahip olabildiyseniz, |
| - |
Satın aldığınız giysiler giydiğiniz çevrelere sizin stilinize ve kişiliğinize uygun ise, |
| - |
Satın aldığınız giyim eşyalarının bakımı istenen şekilde gerçekleşiyorsa,
|
Alışverişinizi en uygun biçimde gerçekleştirmişsiniz demektir.
|
|
 |
| Yıkama İşlemleri İle İlgili Semboller ve Anlamları |
| |
 |
Bu işaret elde veya makinede yıkama için kullanılır. İçine yıkama sıcaklığını
belirten (°C) işareti veya rakamlarda konulabilir.
30°C-40°C: ılık suda yıkama
60°C: sıcak suda yıkama
95°C: ise çok sıcak su ile
yıkamayı gösterir.
Bu ısı simgeleri, rakamlarla da şu şekilde gösterilebilir.
1: 30°C de yıkamayı
1 B: 40°C de yıkamayı
2: 60°C de yıkamayı
3: 95°C de yıkamayı belirtir.
|

|
Tekne içinde el simgesi varsa "makinede yıkanmaz, elde yıkanır."
|
 |
Yıkanmaz işareti |
|
 |
| Ağartma İşlemleri İle İlgili Semboller ve Anlamları |
|
 |
| Kurutma İşlemleri İle İlgili Semboller ve Anlamları |
| |

|
Bu işaret kurutma için kullanılır. |

|
Santrifüj (sıkarak) kurutma yapılabilir. |

|
Santrifüj (sıkarak) kurutma yapılamaz. |

|
İpe asılarak kurutma tavsiye edilir. |

|
Sıkmadan asarak kurutma tavsiye edilir.
|

|
Düz bir yere sererek kurutma tavsiye edilir. |
|
| |
 |
| Ütüleme İşlemi İle İlgili Semboller ve Anlamları |
|
 |
Bu işaret ütüleme için kullanılır. Ütü üzerindeki daha az nokta daha soğuk ütülemeyi, daha çok nokta ise daha sıcak ütülemeyi gösterir. |
 |
Özel sakınmaların zorunluluğunu, gösterir. Bu simge bazen üzerinde 1 rakamı ile de ifade edilebilir. |
 |
Bazı özel sakınmaların zorunluluğunu " gösterir. Bu simge bazen üzerinde 2 rakamı ile de ifade edilebilir. |
 |
Hiçbir özel sakınma olmadığını ifade eder. Bu simge bazen üzerinde 3 rakamı ile ifade edilir. |
 |
Ütü yapılamaz. |
| |
|
 |
| Kuru Temizleme İşlemi İle İlgili Semboller ve Anlamları |
|

|
Bu işaret kuru temizleme için kullanılır. (Solventlerle-çözücülerle temizlemeyi belirtir.) Daire içindeki harfler kuru temizlemede kullanılacak maddeleri simgeler. |

|
Trikolar, etilen de dâhil olmak üzere temizleme işlerinde kullanılan bütün solventlerin kullanılabileceğini gösterir. |

|
Sadece mineral esanslar ya da buna eşit çözücülerin kullanılabileceğini gösterir. |

|
F kategorisine giren solventlerden başka, prekloretilen cinsinden trikolar etilen hariç diğerlerinin kullanılabileceğini gösterir. |

|
Kuru temizleme yapılmaz. |
 |
| Bir Sorunla Karşılaşmanız Durumunda Aşağıdaki Kurumlara Başvurabilirsiniz |
|
| |
| 1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri: 81 İl merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve İlçelerde Kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir. |
| 2 |
İllerde Sanayi ve Ticaret Müdürlükleri |
| 3 |
T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü |
| 4 |
Tüketici Sorunlarına bakmakla görevli Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemeleri |
| 5 |
Tüketicinin Korunmasına yönelik faaliyet gösteren dernek veya vakıflar.
|
|
 |
| Mal Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler |
| |
| - |
Haklarınız: Satın aldığınız mallardan belirli standartları bekleme hakkına sahipsiniz. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre malların taşıması gereken özellikler şunlardır. |
| - |
Tatmin Edici Kalite: Satın aldığınız malın varsa standardına uygun olarak piyasaya sunulması zorunludur. Eğer herhangi bir standart yoksa o malın tatmin edici kalitede satılması zorunludur. Mallar küçük ayıpları dahi taşımamalıdır. |
| - |
Kullanım Amacına Uygun: Satıcı kullanım amacınızı dikkate almalı ve bu amaca uygun olan malı satmalıdır. |
| - |
Tanımlandığı Biçimde: Satın aldığınız mal ambalajının üzerinde, tanıtım işaretinde veya kullanma kılavuzunda belirtilen ya da satıcı tarafından vaat edilen özellikleri taşımalıdır. Bu haklar indirimli satışlar içinde geçerlidir. |
| - |
İşler Ters Giderse: Satın aldığınız malın ayıplı olduğunu anlamanız halinde malı teslim aldığınız tarihten itibaren 15 gün içerisinde satıcıdan;
| - |
Ayıplı malın değiştirilmesini, |
| - |
Ödediğiniz bedelin iadesini, |
| - |
Ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirilmesini, |
| - |
Ücretsiz olarak tamirini talep edebilirsiniz. |
| - |
Bunlar sizin yasal seçimlik haklarınızdır. |
|
|
|
Eğer ayıp gizli nitelikte ise veya ayıp hile ile gizlenmişse, satıcı 15 gün içerisinde kendisine başvurulmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Satıcı daha uzun bir süre garanti vermemiş ise, gizli ayıbı olan mala karşı hakkınızı aramak için kanuni süreniz iki yıldır. Verilen malın ayıbı hile ile gizlenmişse, satıcı 2 yıllık zaman aşımı süresinden yararlanamaz.
Bir malı satın aldığınızda bu sadece konuşma biçiminde olsa bile siz ve satıcı bir sözleşme yapmışsınız demektir. Satın aldığınız mal ile ilgili olarak ortaya çıkan sorunu, satıcı ya da imalatçı veya ithalatçı çözmek zorundadır.
Size hediye olarak verilen bir malın hatalı olduğu ortaya çıkarsa, bu malı satıcıya geri götürmek satın alan kişiye düşer. Ancak, bazı mağazalar hediye malın kendi mağazalarından satın alındığına dair kanıtlarınız olması şartıyla şikayetinize çözüm getirmeye çalışacaktır.
Ayıplı bir malın neden olduğu bir kaybınız olması halinde zararınızın karşılanmasını talep edebilirsiniz.
|
EĞER:
- Ayıptan size söz edilmişse yahut ayıplı mal satan bir yerden alışveriş yapmışsanız,
- Hasara (zarara) kendiniz neden olmuşsanız,
- Antika veya ikinci el mallar, yahut tamire ihtiyaç duyulan bir mal aldıysanız, bu haklardan yararlanmanız mümkün değildir.
|
| İkayet Ederken |
Mümkünse hemen satın aldığınız malı da yanınıza alarak alışveriş yaptığınız yere geri gitmelisiniz. Gidemiyorsanız telefon etmelisiniz. Varsa faturanız veya satın aldığınıza dair diğer kanıtlarınızı yanınızda götürün. Sorun çözümleninceye kadar daha fazla ödeme yapmamaya dikkat edin. Ancak, imzaladığınız sözleşmelerde sakınca yaratacak bir durumun olup olmadığını kontrol edin.
|
| Telefonla Yapılan Şikayetlerde |
- Söylemek istediklerinizi kontrol edin
- İlgili fatura ya da belgeleri hazır bulundurun.
- Konuştuğunuz kişinin adını öğrenin.
- Yaptığınız konuşmanın saatini,tarihini ve konuşulanları yazın.
- Özellikle şikayetiniz ciddi ise bu konuşmayı takiben dilekçe de gönderin.
|
| Yazılı Şikayetlerde |
- Malın özelliklerini, nerede ve ne zaman satın aldığınızı ve ne kadar para ödediğinizi anlatın.
- Sorunun ne olduğunu, o ana kadar neler yaptığınızı, kimlerle konuştuğunuzu ve neler olduğunu açıklayın.
- Ne yapılmasını istediğinizi söyleyin.
- Dilekçenizin yerine ulaştığını belgeleyebilmeniz için özel posta (iadeli-taahhütlü) kullanmayı tercih edin.
- Gönderdiğiniz bütün dilekçelerin kopyalarını elinizde bulundurun. Makbuz veya garanti belgesi gibi belgelerin aslını değil kopyalarını gönderin.
|
| Garanti |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca belirlenen sanayi malları için imalatçı/ithalatçı garantisi bulunmaktadır. Bu garanti yasal haklarınızın yerine değil yasal haklarınıza ilavedir ve bazen verilen garantilerin süresi yasal haklarınızın üzerinde olabilmektedir.
Garantiler şikayet etmeniz gerektiği durumlarda size yararlı bir destek veren ek haklar sağlar. Garantiler açık, anlaşılır olmalı ve satın almayı gerçekleştirmeden önce görmeniz sağlanmalıdır.
Unutmayın bir çok sanayi malının (tam listeyi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan alabilirsiniz.) bakım onarım servislerinin kurulması, yeteri teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurulması zorunludur. İster garanti kapsamında ister garantisi bitmiş olsun. Bakanlıkça ilan edilen sanayi mallarının tamir süresi 30 iş gününü geçemez.
|
| Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu |
Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen gerek yurt içinde üretilen gerekse ithal edilen sanayi malının bakım onarım ve kullanılmasını gösteren Türkçe tanıtma kılavuzlarıyla satılması yasal bir zorunluluktur. Alışverişlerinizde lütfen kullanma kılavuzu olan malları tercih ediniz.
|
| Yanıltıcı Fiyatlar |
Satıcıların mallar hakkında yanıltıcı fiyatlar öne sürmeleri suçtur. Bir fiyatla ilgili olarak ciddi bir biçimde yanıldığınızı düşünüyorsanız satıcının bulunduğu yerdeki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti ya da Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürlüklerine başvurun ve konuyu araştırmalarını söyleyin.
|
| Sipariş Yolu İle Satın Alınan Mallar |
Sonradan teslim gerektiren veya stokta bulunmayan bir mal sipariş ettiğinizde - mobilya gibi - mümkünse bu siparişe ilişkin yazılı bir sözleşme yapınız. Bu sözleşmede siparişinizin teslim tarihi mutlaka yer almalıdır. Eğer böyle bir tarih belirlemediyseniz dahi mal makul bir sürede size ulaştırılmalıdır. Eğer makul bir sürenin geçtiğini düşünüyor ve daha fazla beklemek istemiyorsanız satıcıya, belirli bir tarihte mal size ulaşmazsa paranızın iade edilmesini istediğinizi söyleyin. Bir mal sipariş ettiğinizde satıcı ile bir fiyat üzerinde anlaşmalısınız.
|
| Peşin Ödeme |
Malı teslim almadan peşin ödemede bulunmak bazı açılardan riskli olabilir. Firmanın iflas etmesi durumunda peşin ödediğiniz miktarı kaybedebilirsiniz. Peşin ödeme, bir malın ayırtılması için depozit verilmesi şeklinde olabilir. Eğer fikrinizi değiştirirseniz büyük bir olasılıkla paranızı geri alamayabilirsiniz. Çünkü bu sözleşmeden caymanın cezai şartı olarak kabul edilecektir.
|
| Başka Ne Yapılabilir? |
Bir şikayetin çözümlenmesinde zorlanıyorsanız daha fazla çaba gösterin. Size zorluk çıkaran veya yardımcı olmayan satıcıya, hakem heyetine gideceğinizi söylemeniz bile şikayetinizin çözümü için yeterli olabilecektir. Haklı olduğunuza inanıyorsanız, hakkınızı aramak için size gösterilen tüm yollara başvurun. Zira böyle bir durumda hakkınızı aramamanız sadece o mal veya hizmet nedeniyle sizin zarara uğramanız değil, aynı zamanda tüketiciye saygılı olmayan satıcıyı ödüllendirmek ve başka tüketicilerin de benzer mağduriyetlere uğramasına sebep olmak anlamına gelir.
Satıcıyla yaptığınız bütün görüşmeler sonucunda sorununuz çözüme ulaşmamışsa veya sonuçtan memnun değilseniz aşağıda açıklanan kurumlara başvurabilirsiniz.
|
| 1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri
80 il merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri bütün ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir.
Başvurunuzu, malı satın aldığınız satıcının bulunduğu yerdeki tüketici sorunları hakem heyetine yapabilirsiniz. Kapıdan satış yoluyla bir mal aldıysanız bulunduğunuz yerdeki hakem heyetine başvurabilirsiniz. Başvurunuz bilirkişi incelemesi gerektirenler hariç en geç bir ay içerisinde karara bağlanır. Başvurularda herhangi bir ücret alınmaz.
|
| 2 |
TC. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü Eskişehir Yolu 7. Km. ANKARA
Tel : 0 312 286 03 65 Faks : 0 312 285 88 40
|
| 3 |
Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri
|
| 4 |
Tüketici Sorunlarına bakmakla görevli mahkemeler Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemeleri
|
| 5 |
Bulunduğunuz yerdeki tüketicinin korunmasına yönelik olarak faaliyet gösteren dernek veya vakıflar
|
| 6 |
Etiket mecburiyetini uygulama konusundaki şikayetler için belediyeler
|
|
 |
| Ayakkabı Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler |
- |
Bir çift ayakkabının tekleri arasında herhangi bir görünüm şekil, işçilik, renk, boyut farkının bulunmamasına dikkat ediniz. Ayakkabının her ikisini de mutlaka deneyiniz. |
| - |
Ayakkabının içini elle kontrol ederek astar vb. kısımlarda ayağı rahatsız edici kırışıklıklar bulunmadığından emin olunuz. |
| - |
Dikiş uçları bitim yerlerinin sağlam olmasına, dikiş hatalarının bulunmamasına dikkat ediniz. |
| - |
Ayakkabıların ayakla temas eden kısımlarında sentetik malzeme kullanılıp kullanılmadığını kontrol ediniz. Çünkü sentetik malzemeler hava geçirmez ve hava geçirmeyen malzemeler ayak sağlığı için zararlıdır. |
| - |
Yazın tabanı kösele, kışın ise tabanı sentetik (PVC, termoplastik, kauçuk gibi) maddelerden üretilmiş, üst bölümünün derisi yumuşak olan ayakkabıları tercih ediniz. |
| - |
Ayakkabı astarının boya verip vermediğini parmağınızı ıslatıp astara sürerek tespit edebilirsiniz. |
| - |
Ayakkabıların iç tabanlarının ayağın doğal şekline uygun olmasına dikkat ediniz. Örn; yüksek ökçeli ve sivri burunlu ayakkabıları tercih etmeyiniz. |
| - |
Nubuk, süet gibi çabuk kirlenen ya da boyası çabuk soyulan maddelerden üretilmiş ayakkabıları alırken ve kullanırken iklim koşullarını göz önünde bulundurunuz. |
| - |
Çocuk ayakkabılarının arkalarının sert, ön bölümünün esnek olmasına ve burun bölümünün parmakları sıkmamasına dikkat ediniz. |
| - |
İnsan ayağının hacmi gün boyunca genişler bu nedenle ayakkabınızı öğleden sonra satın almaya özen gösteriniz. |
| - |
Satın almayı düşündüğünüz ayakkabının bulunduğu kutu üzerinde aşağıdaki bilgileri arayınız.
|
| |
| 1 |
İmalatçı firmanın ticaret unvanı, kısa adı, adresi ve tescilli markası, |
| 2 |
Ayakkabının sınıfı, rengi, numarası "Bu ayakkabının ayakla temas eden kısımlarında suni malzeme kullanılmamıştır" ibaresi, |
| 3 |
İmalat tarihi, |
| 4 |
Parti, seri ve kod numaralarından en az biri.
|
|
|
| Ayakkabı Satın Alırken Dikkat Edilecek Hususlara Uymanıza Rağmen Ayakkabınızda Sorun Varsa Ne Yapabilirsiniz? |
- |
Ayıplı ayakkabıyı 15 gün içinde satıcı firmaya geri vererek; değiştirilmesi veya ödediğiniz bedelin geri iade edilmesi veya ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirilmesi veya ücretsiz tamiri seçeneklerinden birini talep edebilirsiniz. |
| - |
Satıcıya başvurduğunuzda sonuç alamadığınız takdirde ya da satıcının önerdiği çözüm, isteğiniz doğrultusunda değilse veya çözümü haksız buluyorsanız aşağıdaki kuruluşlara başvurabilirsiniz. |
|
|
| 1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri: 80 il merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir. |
| 2 |
İllerde Sanayi ve Ticaret Müdürlükleri |
| 3 |
T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü |
| 4 |
Tüketici sorunlarına bakmakla görevli Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemeleri |
| 5 |
Tüketicinin korunmasına yönelik faaliyet gösteren dernek veya vakıflar |
DİKKAT
|
| 1 |
"Kullanılmış", "tamir edilmiş", ya da "özürlüdür" ibarelerini içeren bir etiketle ayakkabının ayıplı olduğu önceden belirtilmiş ise, |
| 2 |
Satıcı / imalatçı firma önerilerini dikkate almamışsanız , örn; satın aldığınız ayakkabıyı çamaşır makinasında yıkamamanız önerildiği halde yıkadıysanız, |
| 3 |
Dikkatsiz ya da yanlış kullanım nedeniyle ayıba siz neden olmuşsanız, Tazmin hakkınızı kullanamazsınız.
|
|
 |
| Elektrikli ve Elektronik Araçları Seçerken ve Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler |
| |
| Araçların Seçiminde Dikkat Edilecek Faktörler |
Kullanma kolaylığı: Bazı araçları kullanarak yapılan işten daha iyi sonuç alınmasına rağmen bu araçların kullanılmaya hazırlanmaları, parçalarının birbirine takılması, temizlenmesi ve bakımı fazla zaman ve enerji tüketimini gerektirir ki, bu gibi araçları satın almayınız.
Temizleme kolaylığı: Araçların temizlenmesi kolay olmalıdır. Yapımında kullanılan malzemenin kolay temizlenebilir olması, kir tutacak girinti ve çıkıntılarının fazla olmaması ve özellikle mutfakta kullanılacak araçların yıkanmasının kolay olması gerekir.
Garantisinin olması: Bir araç satın alınırken dikkat edilecek en önemli hususlardan biri de garanti belgesinin olup olmadığıdır. Araç alınırken ne tür garantiler verildiği ve garantinin süresi incelenmelidir. Ayrıca tanınmış ve güvenilir bir üretici tarafından yapılmış olması ve aracın güvenilir bir firmadan alınması önemli bir faktördür. Tüketicinin sorumluluğu ise, araçla birlikte verilen kullanma kılavuzunda yer alan tavsiyeleri dikkatle uygulamak ve aracı hangi amaç için yapılmışsa o iş için kullanmak, üretici tarafından yapılan açıklamalara uygun olarak bakımını yapmaktır. Bunlara dikkat ettiğinizde gerekli onarım ve bakım işlemi de kendiliğinden aşılmış olur.
Yedek parça: Bir araç satın alırken yedek parçasının piyasada bulunup bulunmadığını da kontrol ediniz ve yedek parçası kolaylıkla bulunamayacak araçları satın almayınız.
Emniyetli olma: Özellikle elektrikli ısıtıcı ve soğutucu araçlarda üzerinde dikkatle durulması gereken bir konu aracın emniyetli olmasıdır. Bu tür araçlar üzerinde TSE damgası bulunması aracın seçiminde bir tercih sebebi olmalıdır.
Fiyat: Bugün piyasada aynı işlemi yapan çok sayıda araç vardır. Bunlar; fiyat ve özellik bakımından çeşitlilik gösterir. Aracın ilaveleri arttıkça fiyatı da yükselir. Aynı işi yapan çeşitli araçların özellik ve fiyatlarını dikkatlice kontrol ediniz. Çünkü kullanılmayacak bir özelliği için bir araca fazla fiyat ödemek akılcı bir davranış değildir.
Bakım ve onarım: Elektrikli ve elektronik araçlar için yapılan harcamalar aracın satın alındığı gün sona ermez. Bütün araçların zaman zaman onarılmaları ve belirli bir süre sonunda yerine yenilerinin alınması gerekir. Bu bakımdan sağlam araç almak kadar, aracın nasıl kullanılacağını bilmek de onun ömrünü arttıracağından, satın alma prensiplerinin yanı sıra, aracın bakım ve kullanımını da bilmek gerekir. Bunun için de araçla birlikte verilen tanıtım kitapçığını dikkatle okuyunuz.
Arıza ve tamir: Yeni aldığınız elektrikli/elektronik bir araç çalışmazsa, öncelikle kullanma talimatına uygun olarak kurup kurmadığınızı yeniden gözden geçiriniz, şayet emin değilseniz yetkili servise müracaat ediniz. Eğer, araç garanti süresi içinde arızalanırsa, yetkili servis tarafından ücretsiz tamir ve bakımını yaptırma hakkına sahipsiniz. Bunun için sizden parça parası, işçilik ve nakliye gibi herhangi bir ücret talep edilemez. Tamirin en geç otuz iş gününde yapılması gerekir. Azami tamir süresinin geçirilmesi, aynı arızanın garanti süresi içinde ikiden fazla ortaya çıkması veya yine garanti süresi içinde değişik yerlerden dört defadan fazla arızalanması durumunda aracın bir başkasıyla değiştirilmesini talep etme hakkınız olduğunu unutmayınız.
|
| Araçları satın almadan önce |
Elektrikli ve elektronik araçlar, teknolojik gelişmelere bağlı olarak sürekli gelişmekte ve her geçen gün piyasaya yeni teknolojilere dayalı ürünler sunulmaktadır. Bu nedenle aynı işi gören farklı marka ve çeşitteki araçları inceleyiniz, satın alınacak araç hakkında bilgi toplayınız. Bunun için en doğru yol bütün piyasayı gezip, mevcut araçları incelemek, hangisinin ihtiyaca uygun olduğunu anlamaktır. İhtiyacınızı karşılamayan bir araç işinize yaramayacağı gibi ihtiyacınızdan fazla özelliklere sahip olan bir araç için ödenen fazla para da kayıptır.
Aracın işleyiş tarzını, fiyatını, büyüklüğünü, sağladığı kolaylıkları, sağlamlığını ve dayanıklılık süresini inceleyiniz. Ayrıca bu aracı kullanan çeşitli kişilere sormak ve bir fikir edinmekte de yarar vardır.
Aracın servis kolaylıkları, fiyatı, eve yerleştirmek için harcanacak para miktarını satıcıdan öğreniniz.
|
| Ev araçlarını satın alırken |
1- Aracın emniyetli olup olmadığını
2- Satın almaktaki gayeye uygun olup olmadığını
3- Aracın kullanılma kolaylığını
4- Aracın evde kaplayacağı alanı
5- Aracın bakım ve temizliğini
6- Aracın modelini
7- Aracın dayanıklılığını
8- Servis kolaylığını (bakım ve servis hizmeti)
9- İmal eden veya satan firmanın güvenilir olup olmamasını
10- Elektrikle çalışan küçük araçları satın almadan önce çalışıp çalışmadığını
11- Araca gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını, ilave parçaları varsa gerekli olup olmadığını
12- Araca verilen garanti süresini KONTROL EDİNİZ
ve aracı bu hususlara dikkat ederek alınız.
|
| Alışveriş sırasında bir sorunla karşılaşmanız durumunda aşağıdaki kurumlara başvurabilirsiniz |
1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri: 80 il merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir. |
| 2 |
İllerde Sanayi ve Ticaret Müdürlükleri |
| 3 |
T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı. Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü |
| 4 |
Tüketici sorunlarına bakmakla görevli Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemeleri |
| 5 |
Tüketicinin korunmasına yönelik faaliyet gösteren dernek veya vakıflar
|
|
| Taksitli, Kampanyalı, Ön Ödemeli Satışlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler |
Mal ve hizmetleri teslim almadan peşin ödemelerde bulunduğunuz zaman bazı açılardan risk alıyorsunuz demektir
Ödediğiniz paranın miktarı arttıkça, mal ve hizmeti elde etme süreniz uzadıkça riskiniz de artar. Çünkü firmanın iflas etmesi halinde muhtemelen ödediğiniz miktarı veya istediğiniz malları almaktan vazgeçmeniz gerekecektir.
|
| - |
Peşin ödeme bir malın ayırtılması için depozit verilmesi şeklinde olabilir. Eğer fikrinizi değiştirirseniz büyük bir olasılıkla paranızı kaybedebilirsiniz. |
| - |
Eğer satıcı önceden ödeme yapmanız konusunda ısrarlı davranıyorsa ve böyle davranması için makul bir neden yoksa başka bir satıcıyı tercih etmeniz yararlı olacaktır. Karar vermekte aceleci olmak daha sonra pişmanlıklara neden olabilir.
|
|
| Peşin Ödeme Yapmaktan Kaçınamayacağınız Durumlarda Şu Hususlara Dikkat Etmeniz Yararlı Olacaktır |
- |
İmzaladığınız sözleşmenin ayrıntılarına (örn; teslim tarihi, ödeme miktarı vb.) dikkat ediniz ve iş hakkındaki bu ayrıntıları yazılı olarak saklayınız. |
| - |
Sözleşmenin dışında özellikle kampanyalı ve kapıdan satışlarda toplam maliyetin sadece bir bölümünü ödeyiniz. Ancak peşin ödeme ile vadeli ödeme arasında büyük bir fark bulunuyorsa peşin ödemeyi tercih edebilirsiniz. Eğer böyle bir durum söz konusu değilse büyük miktardaki ödemeyi işiniz tamamlanınca yapın. Yapılan ödemeler için makbuz almayı unutmayın. |
| - |
Sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka sonuna kadar okuyunuz. Hukuki terimlerin anlamını öğrenmeden sözleşmeyi imzalamayınız. |
| - |
Sözleşmeyi siz hazırlıyorsanız, peşin ödeme veya taksitleri vadesinden önce ödeme durumunda faiz indirimi yapılmasını mutlaka belirtiniz. |
| - |
Satışlarda ayrıca borç senedi imzalamanız gerekiyorsa ödeme planına uygun tarihleri taşıyan ayrı ayrı borç senetleri imzalayınız. Toplam borcunuz kadar tek bir senet imzalamanız aleyhinize olacaktır. |
| - |
Ticari bir birliğe, odaya veya derneğe bağlı bir satıcıdan alışveriş yapmaya çalışınız. |
|
Bu konulara dikkat etmeniz herhangi bir sorunla karşılaştığınızda,sorununuzun daha kolay çözülmesini sağlayabilir.
Taksitli satışlarda, sözleşmede yer alan satış fiyatının hiç bir surette arttırılamayacağını unutmayınız.
Kampanyalı satışlarda, ilan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin; |
| - |
Teslimatının zamanında yapılmaması, |
| - |
Fiyat, nitelik veya miktarında sözleşmeye aykırı davranılması, |
|
Durumlarında satıcı, bayi, acente, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı birlikte ve zincirleme sorumludur.
|
| Posta veya Telefonla Satın Alma |
Yaptığınız alışverişlerin ücretini posta yoluyla gönderiyorsanız şu hususlara dikkat ediniz. |
| 1 |
Sadece posta kutusu numarası veya bir posta kodu olan adrese para göndermeyiniz. Eğer mümkünse telefon rehberinden firmanın varlığını kontrol ediniz. |
| 2 |
Postayla zarf içinde nakit göndermekten kaçınınız. |
| 3 |
Siparişinizin bir kopyasını saklayınız ve gönderdiğiniz tarihi not ediniz. |
| 4 |
Bir ilanda yer alan soruları cevaplayarak veya alternatiflerden birini işaretleyerek mal alıyorsanız, ilanın bir nüshasını saklayınız ya da ilanı verenin adı, adresi, ilanı ne zaman nerede verdiği, posta ücreti, teslim tarihi gibi ayrıntılı bilgileri not alınız.
|
|
Şikayette Bulunma |
- |
Bir firmayla sorununuz olduğunda yetkili kişiye şikayetinizi açıklayan ve ne yapılmasını istediğinizi belirten bir yazıyla başvurunuz. Bu yazıyı iadeli taahhütlü olarak gönderiniz ve bir kopyasını saklayınız. |
| - |
Satıcıyla yaptığınız görüşmeler sonucunda sorununuz çözüme kavuşmamışsa aşağıda açıklanan kurumlara başvurabilirsiniz.
|
|
| 1 |
Tüketici Sorunları Hakem Heyeti: 80 il merkezinde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve tüm ilçelerde de kaymakamlıklar bünyesinde faaliyettedir. |
| 2 |
T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı: Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü
Eskişehir Yolu 7. km ANKARA
Tel: 0 312 286 03 65 Fax : 0 312 285 88 40 |
| 3 |
Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri |
| 4 |
Tüketici Sorunlarına Bakmakla Görevli Asliye Ticaret ve Asliye Hukuk Mahkemeleri |
| 5 |
Bulunduğunuz yerdeki tüketicinin korunmasına yönelik olarak faaliyet gösteren dernek veya vakıflar
|
 |
|